Wat zijn bij een reorganisatie de werknemersrechten?
Grou - 14-06-2024
Column door:
Kees van den Bosch
Adviseur Technische Carrières
In de pers hoor of zie je er tegenwoordig niet veel van, maar blijkbaar buiten het zicht van journalisten zijn momenteel her en der wat reorganisaties aan de gang. Meestal niet zozeer omdat de bedrijven grote acute financiële problemen ondervinden, maar wel omdat ze efficiënter en winstgevender willen worden. Dan kan een reorganisatie noodzakelijk zijn. En dat kan dan weer grote gevolgen hebben voor medewerkers.
Waarom reorganisatie
Meestal worden er reorganisaties ingezet om financiële tegenslagen te compenseren en om efficiëntie en winstgevendheid te verbeteren. Dan kan het snijden in personeelskosten een noodzakelijke maar onaangename keuze zijn. Als het bedrijf efficiënter moet werken, bijvoorbeeld door automatisering of stoppen van bepaalde activiteiten, kunnen bepaalde banen simpelweg verdwijnen.
Vrijheid werkgevers
Werkgevers hebben veel vrijheid en mogen zelf kiezen voor een reorganisatie. Mits er gegronde redenen zijn. Bij organisaties met meer dan vijftig werknemers moet de ondernemingsraad akkoord gaan. Vervallen er binnen drie maanden twintig of meer functies, dan moet dit gemeld worden bij het UWV en de vakbonden. In sommige Cao’s staan bepalingen die betrokkenheid van vakbonden vereist bij lagere aantallen.
Herplaatsing
Bij een reorganisatie heeft de werkgever herplaatsingsverplichting. Dit betekent dat werknemers waarvan de functie verdwijnt, binnen de opzegtermijn herplaatst moeten worden. Mits er passende vacatures zijn. Niet zelden moeten collega’s dan solliciteren op nieuwe functies, waarbij de onderlinge concurrentie regelmatig tot ongemakkelijke situaties leidt.
Geen herplaatsing
Als herplaatsing niet mogelijk is, kan de werkgever zijn verplichting als vervuld beschouwen. In dat geval kun de medewerker in verweer gaan of een vaststellingsovereenkomst overwegen, wat recht geeft op een uitkering. Deze situatie is nooit leuk, maar wij adviseren meestal ‘wacht maar even af waar de werkgever mee komt; zij moeten, jij mag.’
Ontslagvolgorde
Bij ontslagen moet de werkgever een juiste volgorde aanhouden. Binnen (functie-)groepen wordt een rangorde toegepast, wat meestal neerkomt op ‘het afspiegelingsbeginsel’. Simpel gezegd, is dat ‘last in, first out’ binnen leeftijdscategorieën.
Bijvoorbeeld als er 1 medewerker van 3 medewerkers in dezelfde functiegroep weg moet, dan wordt er gekeken naar leeftijd en dienstjaren. Stel dat van die 3 medewerkers er één 47 en één 48 jaar is, die van 47 heeft vier en die van 48 tien dienstjaren. De 3e is 34 jaar en heeft bijna 4 dienstjaren. De medewerker van 47 jaar zal dan worden voorgedragen voor ontslag vanwege de procentuele verdeling, ondanks dat hij meer dienstjaren dan de jongere collega had.
Dit ogenschijnlijk simpele principe gaat in de praktijk regelmatig fout, het is dan ook zaak hiervan de beargumentering specifiek op te vragen mocht het je overkomen.
Wat als je je nieuwe baan niet ziet zitten?
Als je een nieuwe baan niet ziet zitten, moet de werkgever deze als passend beschouwen en jouw akkoord vragen. Weiger je, dan kan dit reden zijn voor ontslag. Het is mogelijk om in verweer te gaan, maar de uitkomst is onzeker. Wat wel zeker is, dat bij ontslag een transitievergoeding wettelijk verplicht is.
Zelf ontslag nemen?
Ontslag nemen (vanuit emotie) wordt afgeraden, ook al is het begrijpelijk. Een reorganisatie is een zakelijke beslissing, geen persoonlijke. Ook al weet je zeker dat ‘het nieuwe plaatje’ niet bij je past, wacht even met het nemen van beslissingen. In de meeste reorganisaties zijn prima afvloeiingsregelingen, dus wacht die af.
Wanneer er een reorganisatie is, is de stemming natuurlijk meestal niet heel feestelijk. Maar in de praktijk zien we regelmatig dat ook vertrokken medewerkers op de langere termijn er positief op terugkijken. Omdat het ze dwong tot nieuwe stappen die goed uit pakten en/of het financieel voordeel opleverde.
Hebt u vragen of opmerkingen?
058 8330001, De Finnen 10, 9001 XW Grou
Op de foto: team PART Techniek,
van links naar rechts: Chris Postma, Kees van den Bosch, Iris Mulder, Sybolt van der Eems
Naar overzicht
