De Goudûle (Kerkuil)
Friesland - 07-02-2023
Column
Sake P. Roodbergen
Op 7 desimber fan it ôfrûne jier ferstoar Johan de Jong út Beetstersweach, 81 jier âld. Johan syn namme bliuwt ferbûn oan de radio-útstjoeringen foar Omrop Fryslân.
Dêr die hy elke sneontemoarn ferslach fan alles wat de natoer oanbelange, mar it meast oer fûgels. Hy hâldt dizze goedbelústere natoerrubryk 36 jier fol! Johan bliuwt ek ferneamd om syn ynset foar it behâld fan de Goudûle, dy’t yn it Hollânsk Kerkuil neamd wurdt. In bettere namme soe wêze pleats-ûle of buorkerij-ûle, want dizze ûlesoart briedt it alderleafst heech yn de hoannebalken fan in âlderwetske Fryske boerepleats, achter it ûleboerd.
Doe’t yn de santiger jierren nei in pear strange winters de Goudûlestân yn ús provinsje gefaarlik daalde, sette Johan útein mei syn beskermingsaksje. Yn it jier 1973 rekke hy heech yn de pleats fan boer Poppinga yn Beetstersweach syn earste Goudûle oan. Dêr docht Johan syn leafde foar dizze markante fûgel op. Hy rjochtet de Goudûlewurkgroep op om it beskermingswurk úteinliks lanlik te organisearjen.
As er geandewei ûntdekt dat de Goudûle it meast te lijen hat fan it moderne drokke ferkear, betinkt syn freon Jan Koopmans út Garyp de praktyske oplossing. Hy fabrisearret in draai-rôltsje dat de ûle behinderje moat om sitten te gean boppe-op de talrike hektometerpealtjes deun njonken it lânsrazende ferkear, de grutste fijân fan de ûle.
Wat fierder fan de sneldyk ôf komt in hegere peal te stean mei in dwershoutsje. De metoade wurket; de opset slagget. De oplossing wurdt no ek folle breder yn ús lân tapast. Yn it jier 2019 wurde yn ús lân 3853 earste Goudûle-briedsels teld! Johan lit in pear prachtige boeken nei. It meast bekende is De kerkuil; handleiding voor beschermers.
Foto: Wim Wijering; Tekst: Sake P. Roodbergen
