De Ka
Friesland - 11-12-2024
Column
Sake P. Roodbergen
Hans de Torenkraai is in Verkade-album. It is ien fan de lêste fan de lange rige fan dizze ferneamde albums, sponsort troch de Verkade-koekjefabryk yn Zaandam. It meast ferneamd is de rige troch de mear as tweintich albums dy’t skreaun waarden troch de natoerman Jac. P. Thijsse (1865 – 1945.) Hans de Torenkraai waard skreaun troch H. E. Kuylman. De Fryske namme foar de ‘torenkraai’ is simpelwei Ka. Ien fan dy grutachtige swarte fûgels dy’t in soad yn it boerelân omsweve.
Twa wat gruttere bruorren fan de Ka binne de Roek en de Swarte krie. De Roek hat deselde namme yn it Hollânsk; de Swarte krie is de Zwarte kraai. Dy twa binne dreech útinoar te hâlden. De Ka is eins net swart mar tige donker en mei in griisachtige kop. Kaën binne echte selskipsbisten. Gauris fleane se yn grutte oant hiel grutte groepen byinoar. Yn it fjild by de Boskpleats oan de Leppedyk boppe Akkrum telden Anneke en ik in pear moannen lyn wol achthûndert byinoar. Kaën kinne ek narje. Yn in hege Plataan-beam oan de oare kant fan de Boarn hie in pearke Eksters al in nêst klear yn ein oktober. De kape wie der sels al opboud. Gauris seagen we hoe’t de Kaën –yn in pearke- de Eksters narren. Mar yn de fûle stoarm yn de jûn en nacht fan ôfrûne 27 oktober waaide it hiele Eksternêst út de beam. Skande foar al dy muoite! Neitiid ha wy ien fan de beide bouwers treurich boppe yn de tinne tûken fan de hege beam sitten sjoen. Mar oft it pearke wer oan de opbou begjint is de fraach!
De Roek is in koloanjebrieder. De Swarte krie briedt as pear allinnich yn in hege beam. As Grouster jonges reizgen wij yn de sechstiger jierren nei de Feansterdyk achterAkkrum om in Roeke-aai út in nêst te heljen út de âlde, hege Iperenbeammen lâns de Feansterdyk. Foar yn de aai-samling. Ik moat der no net mear oan tinke..!
Tekst en foto's: Sake P. Roodbergen, Akkrum
