Gewone Engelwortel (Angelica sylvestris)

Friesland - 12-10-2021

Column

Sake P. Roodbergen

Eind april, begin mei kunnen bermen compleet wit kleuren door de bloei van Fluitenkruid, een algemene kruidachtige plant die de Friese naam Piipkrûd draagt. Een half jaar later lijkt die witte zoom er nog altijd te zijn. Maar daar misleidt de natuur de mens.

Intussen is Fluitenkruid al lang uitgebloeid. De witte tint wordt nu verzorgd door de Gewone Engelwortel, die de Friese naam Ingelwoartel heeft gekregen. De Engelwortel bereikt dezelfde hoogte als het Fluitenkruid maar er zijn duidelijke verschillen tussen de twee schermbloemen. Allereerst is het blad van de Engelwortel veel zwaarder van uiterlijk, waar dat van het Fluitenkruid uit ragfijne stukjes lijkt te bestaan. Daarnaast is ook het bloeischerm van de laatste veel sierlijker dan het wat plompe scherm van de Engelwortel. Een laatste onderscheid is de aantrekkelijkheid voor insecten. Waar het Piipkrûd in het voorjaar betrekkelijk weinig vliegende en kruipende wezentjes lijkt aan te trekken, daar krioelen de bloemschermen van de Ingelwoartel in de nazomer van allerlei groepen en soorten van insecten. Met name zweefvliegen komen er graag een maaltje nectar of stuifmeel halen (zie foto, met 4 soorten zweefvliegen).

Een nog veel grotere witbloeiende schermbloem die ook rijkelijk bezoek ontvangt van insecten, is de Reuzenberenklauw, met de Friese naam Reuzebearepoat. De wetenschappelijke naam van deze gigant is Heracleum mantegazzianum. Deze metershoge bloeier is de laatste jaren in ongenade gevallen. De verwilderde reus overwoekert gemakkelijk een hele vegetatie. Een berucht voorbeeld is te vinden in het centrale deel van het natuurgebied Timertsmar tussen Grou en Warten, tegenover het Mineralogisch Museum.

De groep van de zweefvliegen vormt een interessante insectenfamilie. Er worden in ons land maar liefst 363 soorten onderscheiden, waarvan er 303 inheems zijn. Veel mensen verwarren grotere zweefvliegen met wespen door hun kleurencombinatie geel en zwart. Maar ze zijn gevaarloos, want ze kunnen niet steken. Hun ecologische waarde is groot. Het zijn uiterst belangrijke bestuivers. Ze vormen een groep van diertjes waarover de Engelse hommeldeskundige Dave Goulson opmerkt:

“Ugly or Beautiful, it is the little creatures that make the world go round. We should celebrate them and appreciate them for their wonderful diversity”.

(Lelijk of mooi, het zijn de kleine beestjes die de wereld aan de praat houden. We zouden ze moeten vieren en waarderen om hun prachtige verscheidenheid).

Foto en tekst Sake P. Roodbergen, Akkrum

Columns Sake P. Roodbergen