Wie betaalt, bepaalt?

Friesland - 20-05-2022

Ik zit aan tafel met een ouder echtpaar. Ze hebben me uitgenodigd om eens te praten over hun wensen rondom hun uitvaart en ze willen wat inzicht krijgen in de kosten. Uit het gesprek begrijp ik dat het binnen het gezin niet allemaal koek en ei is. Ze hebben twee dochters en een zoon maar met de ene dochter is helemaal geen contact. “Ze moet het niet wagen om hier een stap over de drempel te zetten!”, zegt mevrouw beslist. Achter die ene zin zit waarschijnlijk een drama van jaren waar ik niet helemaal zicht op krijg. Ik ben zelf moeder en ik kan het me niet voorstellen dat je je eigen kinderen niet meer wilt zien, dat ze niet meer welkom zijn. Wat moet er dan wel gebeurd zijn?

Een aantal jaren later krijg ik een telefoontje van de zoon van het echtpaar: moeder is overleden en of ik de uitvaart kan begeleiden. Een uur later zit ik met de zoon en een dochter aan tafel. Vader is er niet bij, hij is dementerend en opgenomen in een verpleeghuis. Op tafel ligt het gespreksverslag wat ik destijds heb gemaakt. Met daarop, in het handschrift van moeder, aangegeven dat hun zus, de jongste dochter, niet welkom is op de uitvaart en ook niet thuis afscheid mag nemen. “Moeten we ons daaraan houden?” vraagt de zoon. “In hoeverre zijn we verplicht om aan moeders wensen te voldoen? Mogen we ook anders besluiten? Want wij hebben nog wel contact met onze zus en we weten dat zij heel graag op één of andere manier afscheid zou willen nemen”.

Eigenlijk heb ik daar geen goed antwoord op. Enerzijds zijn de wensen van de overledene leidend in de besluiten die er worden genomen. Anderzijds geldt ook: wie betaalt, bepaalt. En dan gebeurt het dat nabestaande afwijken van de wensen van de overledene en andere keuzes maken. Ik kan de broer en zus dus geen duidelijk antwoord geven. Maar ik weet wel dat, óók als er een ernstig verstoord relatie is geweest, het goed is om afscheid te kunnen nemen. Om bij de kist nog een keer te kunnen zeggen wat je bij leven nooit hebt kunnen zeggen. Om misschien een beetje vrede te krijgen met wat er is gebeurd en wat nooit kon worden rechtgezet.

Al eerder is besloten dat de dag vóór de crematie moeder van huis wordt overgebracht naar het crematorium, waar ’s avonds de condoleance plaatsvindt. Ik stel voor dat ná de condoleance, als iedereen weer naar huis is, de jongste dochter naar het crematorium komt om afscheid te nemen. En zo doen we het. De dochter kan toch afscheid nemen van de vrouw die haar moeder is, zonder een stap over de drempel van moeders huis te zetten. Op dat moment de beste keuze tussen twee kwaden.

Anne de Jong

Hebt u vragen of wilt u eens praten over uw wensen voor uw afscheid? U kunt altijd vrijblijvend een afspraak maken.

Anne de Jong Uitvaartzorg, tel. 0566 – 60 29 22,

www.dejonguitvaartzorg.nl

Columns Anne de Jong Uitvaartzorg