De Ljip
Friesland - 15-10-2025
Column
Sake P. Roodbergen
As jonkje fan tsien jier fûn ik myn earste ljipaai yn in nêst dat lei yn de griene greiden tusken it âlde gemeentehûs oan de Stasjonsdyk yn Grou en it spoar fan Ljouwert nei It Hearrenfean. It wienen de greiden fan de boeren Kaastra, Hosper, Miedema en Van der Iest. Foar my wie dit it begjin fan in leafde foar de natoer, en fan greidefûgels yn it bysûnder, dy’t myn libben bepaald hat. Yn dy tiid sammelen de Ljippen har yn dizze wide fjilden –de Fryske beneaming foar dit sammeljen is: it boskjen- en wie it wachtsjen op de winter.
Dan trokken grutte groepen Ljippen nei Noard-Hollân en fierder nei it suden. Mannichten stutsen ek oer nei Ingelân. En yn de maitiid kamen se wer werom. “Hast al ien sjoen?”, frege buorman Siebe van der Vliet dan oan my. Hy wie in aaisiker. Sûnt 2015 is it ljipaaisykjen lanlik by wet ferbean. Yn ús tiid stjert de generaasje fan de aaisikers út. Rou-advertinsjes yn de Ljouwerter Krante mei in ljipke as ôfbylding tsjûgje dêr fan. Dy ljippekloften yn foar- en neijier binne der noch altyd, mar by lange nei net sa grut as eartiids. Op dit stuit komme groepkes Ljippen út eastlike kontreien –út Kazakstan en Wyt-Ruslân bygelyks; it ferspreidingsgebiet is tige grut, oant Sjina oan ta- nei ús lân ta. Ik sjoch se yn de fjilden by it Bokkumer Marke en op de Leppedyk. Sy roppe âlde bylden op fan hearlik doarmjen yn de fjilden. Lokkich ha wy de foto’s noch.
Boarne: Kieviten en Plevieren; Ljippen en Wilsters (Utjouwerij Wijdemeer Dokkum, 2013) (Hollandstalig)
Foto 1: Ljippen by Aldeboarn
Foto 2: Ljippen tusken jongfee by it Bokkumer Marke tusken Akkrum en Grou
Tekst en foto's: Sake P. Roodbergen, Akkrum
