See-earn (Zeearend, Haliaeetus albicilla)
Friesland - 28-03-2023
Column
Sake P. Roodbergen
Hermann Schlegel skriuwt yn 1852 oer de See-earn: “Bezoekt, uit het oosten en noordoosten komende, ons rijk, vooral de kuststreken, in het najaar, en blijft niet zelden den geheelen winter over”.
Ik lês dit yn it prachtige boek van Klaas J. Eigenhuis: Verklarend en etymologisch woordenboek van de Nederlandse vogelnamen, fan it jier 2004. De yn Dútslân berne Hermann Schlegel libbe fan 1804 oant 1884. Hy wurke fan 1858 ôf as direkteur-konservator oan it ynstitút dat no bekend is as Naturalis yn Leiden. In hast mytyske fûgel, dat wie yn dy âlde tiden de See-earn. Hoe is dat feroare! Yn it foarjier fan 2006 gong in See-earnepearke brieden yn in Nederlânsk natoergebiet, de Oostvaardersplassen yn de nije provinsje Flevoland. It alderearste Seeearne-briedpear sûnt iuwen! Dat wie achttjin jier neidat it earste part fan de beide Flevopolders drûchfallen wie. Op de nijsgjirrige webside Beleef de lente, fan Vogelbescherming –Zeist, kin je no de webcam fan de See-earn kieze. De webcam stiet by it grutte nêst dat net fier fan de Fonejachtbrêge yn in beam boud is. Ein febrewaris wurde normaal de earste aaien lein. Kokkerts fan 8 of 9 cm lingte. Dit foarjier lei der ien in dit nêst op 3 maart. Op 7 maart lizze der twa yn. Dat is op tolve maart noch itselde. It duorret dan noch 75 dagen foardat de aaien útkomme!
Yntusken briede mear as tweintich See-earnepearen yn ús lân. Seis dêrfan yn Fryslân: Koudum, Makkum, Fochtelerfean, Earnewâld en twa yn it Lauwersmar-gebiet. De kolossale See-earn is gjin bedriging foar de greidefûgels, dy binne té fluch en hawwe in adekwate kamûflaazje. De proaien fan de See-earn binne guozzensoarten, mar ek markol, hazze, en sels jonge folken steane op it menu. Mar de measte hapkes binne fisken, benammen skobfisk, mar ek wol iel. De See-earn is trou oan syn briedplak en kin frij âld wurde, wol 25 jier!
Tekst en foto (screenshot van webcam) fan Sake P. Roodbergen Akkrum
