Vrede op aarde
Friesland - 24-12-2021
Een opmerking van iemand uit mijn dorp: “Je schrijft altijd stukjes waarin alles zo harmonieus verloopt. Maar het zal toch ook wel eens niet zo goed gaan?”. Hij heeft gelijk, niet alles gaat altijd goed. En dan denk ik niet aan de rouwauto die niet op tijd komt of de muziekinstallatie die hapert. Dat is heel vervelend maar met wat creativiteit vaak ook wel weer op te lossen.
Wat veel dieper gaat, is gedoe in de familie. Het is één van de dingen die ik merkte toen ik startte als uitvaartverzorger: soms is er achter de voordeur echt iets aan de hand, terwijl je daar vanaf de buitenkant niets van merkt. Ouders die één of meer kinderen niet meer zien. Broers en zussen die ruzie hebben en elkaar niet kunnen luchten of zien. Of er komt juist bij een overlijden een sluimerend conflict bovendrijven, als er toch al verdriet is en soms vermoeidheid door het vele waken.
Het zijn ruzies die vaak diep zitten en een hele voorgeschiedenis hebben. Ik heb ook niet de illusie dat ik, in de week dat ik een familie begeleid, die ruzie op kan lossen. Wat ik wel als mijn taak zie, is er zorg voor te dragen dat iedereen zo goed mogelijk afscheid kan nemen. Dat betekent bijvoorbeeld dat ik erop aandring dat degene met wie het conflict is, wel op de hoogte wordt gesteld van het overlijden. En ik probeer de familie te bewegen om toe te staan dat diegene ook afscheid kan nemen, als hij of zij dat wil. Dat hoeft niet op de uitvaart zelf, dat kan bijvoorbeeld ook de avond tevoren. En als ik met beide partijen contact heb, is mijn vraag aan elk van hen: “Wat heb jij, wat hebben jullie, nodig om goed afscheid te kunnen nemen?”
Want ook al leef je in onmin met iemand, dan kan het bijvoorbeeld toch goed zijn om bij de kist te staan, te zien dat degene waar jij zo’n conflict mee had, overleden is. Om alsnog te zeggen wat je te zeggen hebt, een brief mee te geven of wat maar passend is. Ook als je een conflict met iemand hebt, kun je rouwen als hij of zij is overleden. Want rouw kan ook gaan over hetgeen waar je altijd naar hebt verlangd maar wat er nooit was. En wat nu ook nooit meer zal komen. Ruimte voor die rouw kan helend zijn.
Dus ja, het is niet altijd even harmonieus. Dan is mijn streven om de nabestaanden te helpen het zo goed mogelijk te doen, te ontdekken wat wel kan. Als ze weten dat er moeite voor is gedaan en dat méér er gewoon niet in zat, dan is er achteraf geen spijt. En dan is het goed.
Ik wens u hele fijne feestdagen, met alle mensen om u heen die u dierbaar zijn.
Anne de Jong
Hebt u vragen of wilt u eens praten over uw wensen voor uw afscheid? U kunt altijd vrijblijvend een afspraak maken.
Anne de Jong Uitvaartzorg, tel. 0566 – 60 29 22,
Columns Anne de Jong Uitvaartzorg
Naar overzicht
