Heaflinter
Friesland - 21-08-2024
Column
Sake P. Roodbergen
Hooibeestje (Coenonympha pamphilus Linnaeus 1758)
De Heaflinter is in typyske deiflinter fan it blaugerslân. Hy heart by de groep fan de Sâneachjes. In ynventarisaasje yn de tachtiger jierren yn it Fryske Gea-natoergebiet Unlân fan Jelsma, boppe Aldeboarn yn it Lege Midden fan Fryslân, levere yn ien oere likernôch 1500 eksimplaren fan de Heaflinter op!
Yn ús tiid is it sjen fan dizze lytsachtige standflinter suver in útsûndering. Yn ús provinsje is dy kâns noch it grutste yn it noardwestlike klaaigebiet en yn it súdwestlike sângebiet. Kwa kleuren giet it om in net-opfallende soart as men him fergeliket mei de folle gewoanere, mar sprekkender Nûmerflinter (Atalanta). Unopfallend is it flinterke ek omt er suver nea de wjukken útspraat sjen lit by it sitten gean, lykas de Nûmerflinter dat docht! Op foto 1 sit de Heaflinter op in bloeistâle fan it Weetgers (Gestreepte witbol), in moai bermgers.
Mantsje en wyfke fan de Heaflinter binne gelyk fan foarm en kleur. Yn ien jier kinne twa of trije generaasjes ferskine: fan begjin maaie oant fier yn oktober. Yn de trend troch de jierren hinne sit in frjemde breuk. Benammen nei it jier 1992 is de soart hurd tebekrûn. Yn 1990 waarden der op de Merskerheide 122 eksimplaren teld; ien jier letter mar 75! De mantsjes fan de Heaflinter besette in territoarium. Wyfkes sette de aaikes ôf op de gasthearplant (Hollânsk: waardplant). Wichtige gasthearplanten binne Reade en Wite klaver, Finnestikel (Akkerdistel) en Skieppegerf (Duizendblad). Mar ek wol hiel gewoan op it algemiene Koweblomke (Madeliefje). De rûp fan de Heaflinter is heldergrien mei ien gielige streek op de siden. Hy libbet fan gerzen lykas Bargehier (Rood zwenkgras) en Rûkersgers (Gewoon reukgras). De heal-folgroeide rûp oerwintert. De pop hinget oan in blêd. Op ûndersteande foto siket de Heaflinter stomoal en huning op de Ingelwoartel (Gewone engelwortel), in tige algemiene skermblom yn de bermen.
Foto 1: Hooibeestje bij spoortbaan Grou
Foto 2: Hooibeestje op Engelwortel
Boarnen: Natoergids Deiflinters en Libellen (Sake P. Roodbergen, 2015) Dagvlinders in Fryslân; veranderingen vastgelegd (Vlinderwerkgroep Friesland, 2021)
Tekst en foto's: Sake P. Roodbergen, Akkrum
