De Wylch (Wilg, Salix)
Friesland - 02-03-2023
Column
Sake P. Roodbergen
Okkerdeis sloech de wjerljocht yn, yn in Wylgebeam oan de Leppedyk by Akkrum, tusken it ein fan de Akkrumer bebouwing en de pleats fan Jentsje Geydanus. It wie goed rekke: ien fan de trije swiere stammen waard finaal kapotslaan, by de grûn omt ôf.
De Wylch is ien fan de talrykste beammen yn ús wetterrike lân. De Heukels’ Flora fertelt dat der yn ús lân mear as tsien Wylgesoarten foarkomme. Fan Krûpwylch en Krulwylch oant Laurierwylch en Katwylch. Plus noch tal fan basterts (hybriden), want Wylgen kinne ûnderling maklik kruse. En de krusingen binne wer fruchtber. Yn myn natoergids Beammen (Wijdemeer, 2019) haw ik fjouwer soarten Wylch opnommen.
Fanâlds is de Wylch yn ús lân in tsjinstbere beamsoart by de striid tsjin it wetter. Wylgen waarden keunstmjittich ferboud: oanplante en ferbettere. Alderhande helpmiddels waarden derfan makke, fan in einekoer, en simpele mattekloppers, oant yngewikkelde sinkstikken foar de oanlis fan de Ofslútdyk. Mei troch de opkomst fan keunststof rekke de Wylch út de graasje. Mar hjoed-de-dei is der sprake fan in opwurdearring fan dizze snelgroeiende beam mei in hege opbringst oan gewicht. Boppedat befoarderet de Wylch it bioferskaat (de ‘biodiversiteit’) yn hege mate. Mar leafst 800 soarten spinnen en ynsekten, lykas bijen, kevers, sweefmiggen en dei- en nachtflinters komme op wylgen foar (sjoch de foto fan in froulik wylgekatsje mei in Lytse foks, dy’t nektar snobbet).
Europeesk belied stipet de oanlis fan beammen yn de foarm fan hagen en strewellen, bygelyks lâns sleatten op boerelân. Renske Solkesz fan Blue City yn Rotterdam suggerearret sels dat de Wylch in rol spylje kin yn de problematyk fan de feangreiden: “Het telen van wilgen kan misschien een verdienmodel zijn als er geen koeien meer kunnen grazen op natte weilanden”, seit sy yn Trouw (9 febr. 2023). No kinne wylgeboskjes in skûlplak wêze foar Foksen en oare rôfbisten lykas Mûzebiters dy’t in greidefûgel as proai hawwe. Dêrfoar moatte dan adekwate oplossingen fûn wurde.
Boarnen: Trouw, 9 febrewaris 2023; Beammen (Wijdemeer 2019)
Tekst en foto: Sake P. Roodbergen, Akkrum
