Jo binne de boade!

Friesland - 11-12-2023

Aan de inrichting van het huis is duidelijk te zien dat het echtpaar hier al heel lang woont. Stoelen, tafel, buffetkast, lampen, alles ademt de sfeer van de jaren 60. “Ja”, zegt de zoon, “papa en mama wonen hier al sinds hun huwelijk en waren erg zuinig. Er werd zelden iets nieuws gekocht.” Nu is hun vader overleden en hebben de kinderen, naast dat ze de uitvaart moeten regelen, ook zorgen over hun moeder. Moeder is al een tijd aan het dementeren. Dat ze thuis kon blijven wonen, was dankzij de mantelzorg van vader. Nu hij is overleden, zal er voor haar een plek in een zorginstelling moeten worden gevonden.

Maar de eerste zorg is de uitvaart van vader. Samen met de dochters heb ik vader gewassen en gekleed en de zoon heeft geholpen om hem in de kist te leggen; vader is opgebaard in de erker van de voorkamer. Nu zitten we aan tafel om de uitvaart verder te bespreken. Moeder is duidelijk van slag, ze begrijpt wel dat haar man is overleden en is daar erg verdrietig over maar wat er nu verder gebeurt en wat ik kom doen, dat kan ze niet vatten. We proberen haar erbij te betrekken: eerder al met de keuze van de kist en nu met de afbeelding op de rouwkaart, maar het blijft moeizaam.

Het gesprek is in het Nederlands. Moeder is weliswaar opgegroeid op het Friese platteland maar is op haar 15e verhuisd naar Arnhem. Vader kwam uit het westen van het land en samen hebben ze altijd Nederlands gesproken, ook toen ze na hun trouwen verhuisden naar Friesland. De kinderen zijn Nederlandstalig opgegroeid. Moeder zit tegenover mij aan tafel, wat in zichzelf gekeerd. Maar dan ineens is het alsof er een licht in haar opgaat. Ze veert op, kijkt me met heldere ogen aan en zegt dan zomaar uit het niets: “Mar jo binne de boade!”. Het is heel bijzonder om te merken hoe ineens dat woord uit haar jeugd, meer dan 65 jaar geleden, haar te binnen schiet en hoe ze daarmee begrijpt wat ik kom doen.

Vanaf dat moment doet ze mee. Ja, de kist is mooi. En nee, ze wil geen foto van haar man op de kaart maar wel een foto van de zeilboot, want hij hield zo van zeilen. Natuurlijk is ze de dagen daarna niet altijd even helder en begrijpt ze vaak dingen niet, of vergeet ze wat er is gezegd. Maar dat ik ‘de boade’ ben, geeft haar houvast en zorgt ervoor dat ze betrokken blijft bij alles wat er gebeurt.

Anne de Jong

Hebt u vragen of wilt u eens praten over uw wensen voor uw afscheid? U kunt altijd vrijblijvend een afspraak maken.

Anne de Jong Uitvaartzorg, tel. 0566 – 60 29 22,

www.dejonguitvaartzorg.nl

Columns Anne de Jong Uitvaartzorg