Begraafplaats-etiquette
Friesland - 18-10-2022
Een begraafplaats ergens in Friesland. Een man van bijna zestig jaar oud is vrij plotseling overleden. Zijn vrouw en hun jongvolwassen kinderen met partners staan verslagen bij het graf. Zopas hebben de kinderen samen de kist laten zakken en nu is het moment aangebroken om afscheid te nemen. Ik vraag het gezin om bij het hoofdeinde van het graf te gaan staan en vervolgens nodig ik de aanwezigen uit om langs het graf te lopen voor een laatste groet en dan de begraafplaats te verlaten. In het café vlakbij staat de koffie al voor ze klaar. De stroom zet zich langzaam in beweging. De eerste mensen begeleid ik naar het hek van de begraafplaats en daarna ga ik terug naar het graf. Sommige mensen lopen meteen door, andere staan even stil bij graf. Het is allemaal goed, het mag allemaal.
Maar dan zie ik vanuit mijn ooghoek dat er twee dames niet doorlopen maar met onverholen nieuwsgierigheid een eindje verderop blijven staan om te kijken hoe er afscheid wordt genomen. Als de laatste mensen zijn geweest, staan ze daar nog steeds. Nu met de blikken gericht op het gezin dat als laatste op hun eigen wijze bij het graf afscheid wil nemen. Ik loop naar de dames toe en vraag hen vriendelijk om de begraafplaats te verlaten omdat het gezin graag even alleen wil zijn. Zonder pottenkijkers dus, maar het lijkt me niet handig om dat zo expliciet te zeggen. De dames kijken me verbolgen aan maar als ik vriendelijk maar vastberaden een knikje richting het hek doe, druipen ze af.
Dan hoor ik vanachter het hek een paar luide stemmen. Er staat een groepje heren druk te praten. Zij hebben al lang geen oog meer voor wat er zich bij het graf afspeelt. Ik hoor iets over ‘reorganisatie’ en ‘morgen bespreken’ en ‘hoe komt hij erbij!’. Als ìk het kan horen, dan horen de echtgenote en de kinderen bij het graf het ook en dat lijkt me niet gepast. Ik loop op het groepje af en vraag hen het gesprek elders voort te zetten, buiten gehoorafstand van de nabestaanden. Nog steeds luid pratend vertrekken ze richting het café.
Als ik terugloop, staan de echtgenote en de kinderen met de armen om elkaars schouders bij het graf. Een laatste bloem in het graf, een laatste ‘dag papa’. En tranen, en dat zullen de laatste niet zijn. Dan gaan ook zij richting het café.
Op de terugweg naar huis overdenk ik het gedrag van de beide dames en het groepje heren. Het is blijkbaar toch erg moeilijk om je te verplaatsen in het gezin van de overledene en je even af te vragen wat zij op zo’n moment nodig hebben.
Anne de Jong
Hebt u vragen of wilt u eens praten over uw wensen voor uw afscheid? U kunt altijd vrijblijvend een afspraak maken.
Anne de Jong Uitvaartzorg, tel. 0566 – 60 29 22,
Columns Anne de Jong Uitvaartzorg
Naar overzicht
