Friesland - 10-11-2020

(Klimmerblêd, Hedera helix)

Column

Sake P. Roodbergen

Klimop is een van de meest bekende planten, van het bos en in de tuin. Vaak bekend onder Latijnse naam Hedera. Een bosplant die tot wel twintig meter hoogte in andere bomen op kan klimmen en dan een dichte bladermassa vormt. Een gemakkelijke bodembedekker ook die ruige tuinhoekjes –voor de egel die er zijn winterslaap houdt- aan het zicht onttrekt. Een eigenaardige plant ook omdat hij, dwars tegen de seizoenen in, pas in de herfst in bloei gaat.

Op dat late tijdstip worden de nectarrijke bloemen drukbezocht door een leger aan insecten. Vooral zweefvliegen. Die zetten door hun geel met zwarte tekening veel mensen op het verkeerde been. Ze denken aan een wesp. Maar zo verraderlijk als de wesp kan zijn, zo onschuldig zijn zweefvliegen. Steken kunnen ze niet en hun monddelen zijn alleen geschikt voor het oplikken van nectar of het eten van wat stuifmeel. Dit verschijnsel van het imiteren van een gevaarlijk beest, heet mimicry. De verschillende soorten zweefvliegen zijn door deskundigen goed op naam te brengen. Er zijn er maar liefst 363 in ons land. Daarvan worden 303 als inheems beschouwd. De andere zestig zijn invasieve soorten.

Een opvallende, veel voorkomende soort in onze tuinen is de Pendelzweefvlieg (foto). Van de late nectar proeft ook vaak de Gehakkelde aurelia. In het Fries heet deze dagvlinder C-flinter, vanwege het komma-achtige witte figuurtje op de achterkant van de voorvleugel. Nachtvlinders zoeken in de herfst vaak een plekje voor de nacht in de dichte bladmassa.

‘s Winters vormen de klimopplanten met de donkere besvruchten een tafeltje-dek-je voor onze lijsters, de gewone Merel (Klyster), maar ook groepen wintergasten van Koperwiek (Readwjukje) en Kramsvogel (Fjildlyster). Zelfs de gewone Houtduif (Houtdo) laat zich de vruchten goed smaken. Klimop is al met al een aardige, inheemse en ecologisch waardevolle plant om in de tuin te hebben. En geen plant die makkelijker te stekken is dan de Klimop.

Tekst en foto’s Sake P. Roodbergen, Akkrum