Ondernemingsrecht: nieuwe mogelijkheden!
Grou - 01-10-2025
Column door:
Notariskantoor Mirjam Bos
Op 1 januari 2025 telde Nederland ongeveer 435.000 besloten vennootschappen (BV’s). Een BV heeft één of meer aandeelhouders en een bestuur. De aandeelhouders zijn eigenaar van de BV en hebben meestal het behalen van zoveel mogelijk winst als doel, omdat de winst aan hen wordt uitgekeerd. Het bestuur heeft de dagelijkse leiding van de BV en stelt het belang van de vennootschap voorop. Veel ondernemers vinden tegenwoordig het behalen van winst minder belangrijk dan het leveren van een bijdrage aan een maatschappelijk doel. Steeds meer bedrijven gaan zich richten op duurzaamheid, inclusieve werkgelegenheid of het verbeteren van de zorg. Voor deze ondernemers is winst een middel om hun doel te bereiken en niet een doel op zichzelf. Binnen het ondernemingsrecht zoekt men naar nieuwe rechtsvormen die daarbij passen.
Eén van deze nieuwe rechtsvormen is een maatschappelijke BV, de zogenaamde “BVm”. Deze rechtsvorm lijkt sterk op een gewone BV, maar kent een belangrijke toevoeging: in de statuten wordt een maatschappelijk doel vastgelegd. Dat doel vormt de toetssteen voor alle besluiten. Winst mag alleen worden uitgekeerd aan de aandeelhouders als het maatschappelijk doel daardoor niet in gevaar komt. Bestuurders hebben dus een dubbele taak: niet alleen het bedrijf draaiende houden, maar ook waken over de maatschappelijke missie. Het is duidelijk dat het bedrijf een maatschappelijke BV is, omdat de naam nu eindigt met de toevoeging BVm.
Een tweede rechtsvorm is de zogenaamde rentmeestervennootschap, internationaal vaak aangeduid als “steward ownership”. Hierin worden zeggenschap en economisch belang gescheiden. De zeggenschap ligt bij rentmeesters. Dat kunnen de oprichters van de onderneming zijn of werknemers die het bedrijf goed kennen. Zij hebben geen financieel belang en nemen beslissingen die in lijn zijn met de doelstelling van de onderneming. De aandeelhouders hebben nog wel een financieel belang, maar hun aanspraak op winst is begrensd. Daarmee wordt voorkomen dat de onderneming onder druk komt te staan van kortetermijnwinst of speculatieve aandeelhouders. Een rentmeestervennootschap wordt niet alleen gekozen door ondernemingen met een maatschappelijke missie, maar ook door familiebedrijven en commerciële bedrijven die onafhankelijk en toekomstbestendig willen blijven.
Het is nog onduidelijk wanneer deze nieuwe regelgeving wettelijk ingevoerd wordt. Ondernemers die op deze ontwikkelingen willen inspelen, kunnen nu al hun statuten aanpassen of bijzondere aandeelhoudersafspraken maken. Er zijn steeds meer ondernemers die hun bedrijf niet alleen als bron van winst zien, maar ook als middel om een grotere bijdrage aan de samenleving te leveren. Voor hen geldt: ondernemen is méér dan geld verdienen, het is ook rentmeesterschap, verantwoordelijkheid nemen en koers houden op de lange termijn.
Wilt u meer informatie over dit onderwerp, dan bent u van harte welkom op mijn kantoor. Een telefonische afspraak of een afspraak bij u thuis kan natuurlijk ook.
Stationsweg 1 Grou
(0566) 60 14 04
Op de foto: Notaris Mr Mirjam Bos, gespecialiseerd in scheidingsbemiddeling, erfrecht en estate planning.
Columns Notariskantoor Mirjam Bos
