Een vraag van een lezer
Grou - 04-02-2022
Column door:
Notariskantoor Mirjam Bos
Welke rechten hebben kinderen uit een eerste huwelijk als de langstlevende ouder overlijdt?
Een lezer van Middelpunt heeft de vraag gesteld welke rechten kinderen uit een eerste huwelijk hebben als de langstlevende ouder overlijdt. Het volgende is het geval. Van een echtpaar met twee minderjarige kinderen overlijdt de vrouw. De man trouwt opnieuw en krijgt weer twee kinderen. Bij zijn overlijden laat hij veel schulden na. De man en zijn eerste vrouw zijn beiden in de vorige eeuw overleden.
De wet op het erfrecht is in 2003 veranderd. Aangezien zowel de man als zijn eerste vrouw vóór dat jaar zijn overleden is het “oude” erfrecht van toepassing. De nalatenschap van de vrouw bestaat uit de helft van het totaal vermogen van het echtpaar, als zij in gemeenschap van goederen gehuwd waren. Als de man en de vrouw onder huwelijkse voorwaarden getrouwd waren, is de situatie anders. De erfgenamen van de vrouw zijn haar man en de twee kinderen. Zij erven ieder een derde gedeelte van de nalatenschap. Als de vrouw geen testament heeft gemaakt, zijn de erfdelen direct opeisbaar. Dit houdt in dat de man de erfdelen van deze twee kinderen op een geblokkeerde bankrekening dient over te maken. Als de man dit niet gedaan heeft, vormen deze erfdelen een schuld aan deze twee kinderen.
De man is na het overlijden van zijn vrouw hertrouwd. Het is niet bekend of dit in gemeenschap van goederen was of onder huwelijkse voorwaarden. Uitgaande van een huwelijk in gemeenschap van goederen, bestaat de nalatenschap van de man uit de helft van het gezamenlijk vermogen met de tweede echtgenote. Van de man zijn zijn tweede vrouw en zijn vier kinderen de erfgenamen, ieder voor een vijfde gedeelte.
Na zijn overlijden blijkt de man veel schulden te hebben. Deze schulden, waaronder de niet uitbetaalde erfdelen van zijn kinderen uit zijn eerste huwelijk, moeten uit zijn nalatenschap worden voldaan. Als er meer schulden zijn dan bezittingen, erven de tweede echtgenote en alle kinderen de schulden. Ze zijn daarvoor met hun privévermogen aansprakelijk. Deze aansprakelijkheid kunnen ze vermijden door de nalatenschap te verwerpen of beneficiair te aanvaarden. Beneficiair aanvaarden houdt in dat men de nalatenschap wel afwikkelt, maar niet privé aansprakelijk gesteld wordt. Schulden worden dan uit de erfenis voldaan, voor zover er voldoende bezittingen zijn. Hierbij geldt dat er een rangorde voor het betalen van schulden bestaat. Een hypotheekschuld en kosten van de uitvaart gaan vóór de erfdelen van de kinderen.
Het is moeilijk een eenduidig antwoord te geven op de hierboven gestelde vraag. De kinderen uit het eerste huwelijk hebben het recht om hun erfdeel alsnog op te eisen. Als niet is vastgesteld hoe groot de erfdelen waren, is dat vaak moeilijk te achterhalen. Als er sprake is van een negatieve nalatenschap, kunnen de erfdelen niet meer worden uitgekeerd. Het volgende gezegde verwoordt heel duidelijk: “Waar niets te halen valt, verliest zelfs de keizer zijn recht”.
Als de man ná 2003 overleden was, had zijn tweede echtgenote alle bezittingen geërfd, met de verplichting alle schulden te betalen. Daardoor zou zij aansprakelijk zijn geweest voor de betaling van alle schulden, inclusief de erfdelen van de kinderen uit het eerste huwelijk.
Wilt u meer informatie over dit onderwerp, dan bent u van harte welkom op mijn kantoor. Een telefonische afspraak of een afspraak bij u thuis kan natuurlijk ook. Nieuwe vragen kunt u mailen naar info@notarismirjam.nl.
Stationsweg 1 Grou
(0566) 60 14 04
Op de foto: Notaris Mr Mirjam Bos, gespecialiseerd in scheidingsbemiddeling, erfrecht en estate planning.
Columns Notariskantoor Mirjam Bos
