Hommels

Friesland - 07-04-2026

Column

Sake P. Roodbergen

Voor veel mensen begint het voorjaar bij het horen van het opvallende gezoem van de eerste hommel in de tuin. Die is dan uit de winterslaap dieper in de grond ontwaakt en meldt zich bovengronds. Die aller-eersten zijn de zogenoemde koninginnen.

Zij staan voor de grote uitdaging weer een nieuw volk te maken. Haar eerste taak is het verzamelen van stuifmeel dat samen met nectar uit de bloeiende bloem wordt bijeengebracht in een zogenoemd bijenpotje. Boven op dit potje legt het hommel-vrouwtje een aantal eitjes. Als daaruit larfjes tevoorschijn komen eten die van de was uit het potje. Na ongeveer tien dagen verpoppen de larfjes. Na twee weken komen er hommels tevoorschijn uit de poppen. Dat zijn allemaal zogenoemde werksters: vrouwelijke hommels. Maar ze leggen geen eieren: ze verzamelen alleen nectar en stuifmeel uit bloeiende bloemen.

Een hommelstaat telt per soort een variabel aantal werksters, van rond 50 individuen tot wel 600 bij Aardhommels. Hommels leven zelfs op de koude toendra in het hoge noorden. In de dierensystematiek horen hommels bij de bijen. Die zijn allemaal bedekt met haartjes in verschillende kleuren. Bij hommels is de kleur van de achterlijfspunt een handig hulpmiddel bij de herkenning van de soort. Die kan wit zijn zoals bij de Tuinhommel, de Boomhommel en enkele Aardhommels, of bruin tot bruinrood zoals bij de Steenhommel, de Weidehommel en de Akkerhommel. De mannetjes zijn meestal iets kleiner dan de wijfjes. In ons land komen rond dertig verschillende soorten hommels voor.

Bron: Hommels in Beeld (KNNV Uitgeverij)/IVN 2002

Columns Sake P. Roodbergen