Concept-testament: rechtsgeldig?
Grou - 28-01-2026
Column door:
Notariskantoor Mirjam Bos
Als iemand overlijdt en geen testament heeft opgesteld, bepaalt de wet wie de erfgenamen zijn. Allereerst zijn de echtgenoot of geregistreerd partner en kinderen de erfgenamen. Als er geen echtgenoot, geregistreerd partner of kinderen zijn, erven de ouders van de overledene samen met diens broers en zussen. Als één van de kinderen van de overledene al eerder overleden is en kinderen heeft, erven die kinderen in plaats van dat kind. Dit wordt plaatsvervulling genoemd.
Als men van de wet wil afwijken, moet er een testament worden opgesteld door een notaris. Met de notaris wordt besproken wat de wensen zijn voor het testament. Na deze bespreking wordt een concept-testament opgesteld. De testateur, degene die het testament wil laten opmaken, controleert de inhoud van het concept-testament. Als de testateur akkoord gaat met de inhoud van de conceptakte, wordt er een afspraak bij de notaris gemaakt voor het tekenen van deze akte. Na het tekenen is het testament geldig. Wat zijn de gevolgen als de testateur overlijdt voordat de akte getekend is?
De wet stelt specifieke eisen aan een testament. Een testament is alleen geldig als het in een notariële akte is opgenomen. De formaliteiten zijn er niet voor niets: de notaris moet op het moment van tekenen of passeren van de akte, kunnen vaststellen dat de inhoud van het testament daadwerkelijk de uiterste wil van de testateur weergeeft. Daarom licht de notaris de akte toe en controleert zij of hij of de inhoud overeenstemt met de bedoeling van de testateur.
In uitzonderlijke gevallen kan een rechter beslissen dat de inhoud van een concept-testament moet worden uitgevoerd. Dat gebeurt alleen als de rechter tot de conclusie is gekomen dat de inhoud van het concept-testament overeenkomt met de wil van de testateur op het moment van overlijden. In alle andere gevallen zijn de wettelijke regels van toepassing. Bij de beoordeling kijkt de rechter naar de rol van de notaris, diens mening over de wensen van de testateur, gaat na of het concept al met de testateur besproken was, of er aantekeningen of correcties zijn aangebracht en welke correspondentie daarover is gevoerd. Verder spelen verklaringen van derden en de hoeveelheid tijd die is verstrekken tussen de bespreking en het overlijden een rol.
In een rechtszaak bij de rechtbank Gelderland overleed de testateur kort nadat hij per e-mail correcties had doorgegeven op het concept-testament. In dat concept had hij zijn partner als enig erfgenaam aangewezen, wat hij expliciet had bevestigd. De notaris verklaarde tijdens de zitting dat zij ervan overtuigd was dat dit document zijn wil weergaf. De rechtbank deelde die overtuiging en oordeelde dat het naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar was om de wet toe te passen. Het concept-testament werd gevolgd.
Een rechter in Den Haag kon in een vergelijkbaar geval niet met volstrekte zekerheid vaststellen dat het concept-testament overeenkwam met de wil van de testateur ten tijde van overlijden. De testateur had het concept niet gelezen of laten voorlezen en had het concept ook niet bevestigd. Die ontbrekende zekerheid was doorslaggevend. Het concept werd niet gevolgd.
Wilt u meer informatie over dit onderwerp, dan bent u van harte welkom op mijn kantoor. Een telefonische afspraak of een afspraak bij u thuis kan natuurlijk ook.
Stationsweg 1 Grou
(0566) 60 14 04
Op de foto: Notaris Mr Mirjam Bos, gespecialiseerd in scheidingsbemiddeling, erfrecht en estate planning.
Columns Notariskantoor Mirjam Bos
