It Sprakelbeamblaujurkje
Friesland - 02-06-2026
Column
Sake P. Roodbergen
In prachtich wurd foar scrabble: Sprakelbeamblaujurkje. Levert in soad punten op! Yn it Nederlânsk: Boomblauwtje. It is ien fan dy lytse blauwe deiflinterkes dy’t yn ús lân foarkomme. Mar leafst 27 ferskillende soarten binne te sjen, de iene wat lytser, de oare in pear millimeter grutter. Fan dizze groep binne 15 soarten stânflinter. De spanwiidte fan de wjukjes fariearret tusken de 30 en 40 millimeter. Der binne hiel gewoane en ek tige seldsume.
It Sprakelbeamblaujurkje is ien fan de gewoanste soarten, dy’t ek al betiid yn it foarjier fljocht. In twadde frij gewoane soart is it wat feller blauwe Ikarusblaujurkje, dy’t krekt wat grutter is. Hoe súdliker je komme hoe mear soarten blauflinterkes je tsjinkomme kinne.
De measte blauflinters binne gerslânflinters. It binne twaslachtige flinters: de mantsjes drage de blauwe kleur; de wyfkes binne mear brún. It Sprakelbeamblaujurkje kin yn elke tún foarkomme.
Dit blaujurkje is de betiidste fan de groep; al yn it begjin fan april sjogge je de earsten fleanen. It binne hastige fleaners; om har goed te sjen moatte se efkes sitten gean. Gauris rêste se op it griene blêd fan it algemiene Klimmerblêd (Klimop). Mar fansels ek op bloeiende planten fanwegen de huning en it stomoal.
Yn ús tún sitte se ek gauris op de giele blommen fan de frij hege Hertblêdsinneblom. Op de hiele wrâld binne mar leafst likernôch 5200 blaujurkjesoarten bekend; yn hiel Europa 120!
Nau besibbe oan de Blaujurkjes binne de Paazje-flinters. Dêrfan komme yn ús fiif soarten foar, alle fiif tige bysûnder: Grienjurkje (Groentje), Iperenbeampaazje (Iepenpage), Ikepaazje (Eikenpage), Brune ikepaazje (Brune ikepaazje) en de Krikelbeampaazje (Sleedoornpaazje). Fan dizze hânfol wurde benammen fan de lêste betiden aaikes fûn yn it uterste suden fan Fryslân.
Boarne: Deiflinters en Libellen (Sake P. Roodbergen, útjûn by Wijdemeer, Dokkum 2015)
Naar overzicht
