Is het uitkeren van een erfdeel een schenking?
Grou - 08-09-2026
Column door:
Notariskantoor Mirjam Bos
Als van een echtpaar met kinderen één van de ouders overlijdt en er geen testament is, geldt de zogeheten wettelijke verdeling. Deze verdeling houdt in dat alle bezittingen eigendom worden van de overgebleven ouder met de verplichting om alle schulden voor zijn of haar rekening te nemen. De kinderen zijn ook erfgenaam, maar krijgen hun erfdeel in de vorm van een geldvordering. Op grond van de wet wordt deze vordering, ook wel het kindsdeel genoemd, opeisbaar als de langstlevende ouder overlijdt of failliet gaat. In een testament kunnen extra opeisbaarheidgronden zijn opgenomen, zoals het hertrouwen van de langstlevende of diens opname in een zorginstelling. Als het kindsdeel opeisbaar is en uitbetaald wordt, wordt er een schuld afgelost en is er geen sprake van een schenking.
Dit is anders wanneer de vordering nog niet opeisbaar is en de langstlevende ouder toch besluit het kindsdeel uit te betalen. Dan kan er sprake zijn van een schenking. De Belastingdienst stelt dat de langstlevende partner door het vrijwillig uitkeren van het erfdeel in sommige gevallen een schenking doet, omdat deze het geld ook zelf had kunnen gebruiken of over dat bedrag rente had kunnen ontvangen. Om te bepalen of het een schenking is, moet volgens de Belastingdienst eerst worden berekend wat het kindsdeel op het moment van uitbetaling werkelijk waard is. Bij de berekening hiervan wordt uitgegaan van de zakelijke marktrente. De Belastingdienst geeft het volgende voorbeeld. Een ouder heeft een renteloze schuld aan een kind van € 100.000. De statistische levensverwachting van de ouder is nog vijftien jaar (statistisch is de levensverwachting ongeveer 84 jaar). De marktrente is op dat moment 3%. De contante waarde van het kindsdeel wordt dan als volgt berekend: € 100.000 : (1,03)15 = € 64.186. Als het kindsdeel van € 100.000 dan volledig uitbetaald wordt, is er sprake van een schenking.
De omvang van deze schenking wordt berekend aan de hand van de waarderingsregels van de Successiewet. Bij een renteloos kindsdeel van € 100.000 en een leeftijd van de langstlevende ouder van 69 jaar is de contante waarde van het erfdeel volgens de Successiewet € 52.000 en is er door het kind schenkbelasting verschuldigd over € 48.000. Wordt over het kindsdeel een rente vergoed dan wordt het bedrag van de schenking anders berekend.
Het is belangrijk om vóór het uitkeren van erfdelen na te gaan of in het testament van de overleden ouder bepalingen zijn opgenomen over de vergoeding van rente en de opeisbaarheid van de vorderingen van de kinderen. Daarnaast zijn eventuele afspraken van belang die na het overlijden van de ouder tussen de erfgenamen onderling of in overleg met belastingdienst zijn gemaakt. Wie overweegt om kindsdelen uit te betalen, doet er goed aan om advies in te winnen. Voor advies bent u van harte welkom op mijn kantoor. Een telefonische afspraak of een afspraak bij u thuis kan natuurlijk ook.
Stationsweg 1 Grou
(0566) 60 14 04
Op de foto: Notaris Mr Mirjam Bos, gespecialiseerd in scheidingsbemiddeling, erfrecht en estate planning.
Columns Notariskantoor Mirjam Bos
