Unwaarsfûgels (Stormmeeuw)
Friesland - 03-12-2022
Column
Sake P. Roodbergen
Yn ús provinsje is oeral wol wetter te sjen. Marren en puollen, kanalen en sleatten. Gjin rivieren mar wol beken. By’t hjerstmis is op en boppe de grutste wetters altyd wol miuweguod te finen. En dêr binne aardich wat soarten yn. Altyd wyt, mei hjir en dêr wat swart. Lytsere en gruttere.
Ien opfallende is eins allinnich mar yn dy perioade fan de hjerst te hearren. Mar dan ek op in hiel spesjale wize: syn lûd. In tige heech, hast piipjend lûd. It giet om de Unwaarsfûgel. Mei syn Hollânske namme Stormmeeuw. Beide namme sizze wol wat oer it foarkommen, en beide binne dan ek goed keazen. De hjerst is de tiid fan de stoarmen, en it wat mindere waar. Yn dy tiid fan it jier trekke de Unwaarsfûgels út it noardeasten ús lân yn en minge har mei de wat lytsere Kob, de Kokmeeuw, dy’t eins it hiele jier wol te sjen en te hearren is.
It lûd fan de Unwaarsfûgel is folle heger en piipjender as dat fan de Kob dat rêstiger en leger is. Kwa grutte sit de Unwaarsfûgel tusken de Kob en de Sulvermiuw yn. Dizze lêste hinget achter de boat oan nei de eilannen.
De ûnwaarsfûgel briedt yn in oantal fan sa’n trijtûzen yn de dúngebieten lâns de kust. In grutte koloanje is te finen by de Horstmeertjes op Tessel, fan de boat ôf nei links, om de Mokbaai hinne. Winterdeis wurdt dat oantal by ús hûndert kear safolle en is de Unwaarsfûgel eins by en boppe alle grutte wetters waar te nimmen. It maklikst te werkennen oan syn hege lûd. Mar foar in kenner binne ek de tige lange wjukken in maklik skaaimerk. Fan tichterby besjoen of mei in kiker binne de donkere, ‘leave’ eagen ek opfallend. Dy dogge guodliker oan as de felle eagen fan de Sulvermiuw. Al yn de hjerst begjint de balts foar de folgjende maitiid. De Unwaarsfûgel makket dêrby in hiel aardige kopbeweging nei achteren: hy goait, soe men sizze kinne, de kop yn de nekke. Gauris steande op de naald fan in hûs. In spesjale gast.
Tekst en foto's: Sake P. Roodbergen, Akkrum
